آشنایی با ماشین آلات مورد نیاز برای خط تولید خوراک دام و طیور

چه دستگاه‌هایی برای تهیه خوراک دام و طیور نیاز است؟

ماشین‌ آلات اصلی خط تولید خوراک دام و طیور شامل آسیاب، میکسر، کاندیشنر، دستگاه پلت یا اکسترودر (بسته به نوع خوراک)، کولر، سرند، سیستم انتقال مواد و دستگاه کیسه‌ پرکن هستند. این تجهیزات به‌ صورت زنجیره‌ ای و بر اساس مراحل تولید در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند؛ به‌ طوری‌ که مواد اولیه از مرحله خردایش آغاز شده و پس از اختلاط، آماده‌ سازی، پلت‌سازی (یا اکستروژن)، خنک‌کاری و بسته‌ بندی به محصول نهایی تبدیل می‌شوند. در جدول زیر، مهم‌ ترین تجهیزات خط تولید به ترتیب قرارگیری در فرآیند تولید معرفی شده‌ اند.

برای هر یک از این فرآیندها به دستگاه‌ها و ماشین آلات متنوعی احتیاج است که در ادامه تعدادی از ماشین‌آلات مهم و ضروری این خط تولید را به شما معرفی می‌نماییم.

سیستم انتقال مواد (الواتور، اسکرو کانوایر و نوار نقاله)

در ابتدای خط تولید، مواد اولیه باید به‌ صورت ایمن، سریع و یکنواخت بین بخش‌های مختلف جا به‌ جا شوند. این وظیفه بر عهده سیستم انتقال مواد است که معمولاً از تجهیزاتی مانند الواتور (بالابر قاشقی)، اسکرو کانوایر و نوار نقاله تشکیل می‌شود. انتخاب نوع سیستم انتقال به عواملی مانند ظرفیت خط تولید، نوع مواد اولیه، فاصله بین دستگاه‌ها و چیدمان کارخانه بستگی دارد.

استفاده از تجهیزات انتقال مواد، علاوه بر کاهش نیاز به جا به‌ جایی دستی، باعث افزایش سرعت تولید، کاهش هدررفت مواد اولیه و ایجاد جریان یکنواخت مواد بین دستگاه‌هایی مانند آسیاب، میکسر، کاندیشنر و دستگاه پلت می‌شود. به همین دلیل، سیستم انتقال مواد یکی از بخش‌های ضروری در خطوط تولید صنعتی خوراک دام و طیور محسوب می‌شود و نقش مهمی در افزایش بهره‌ وری و عملکرد پایدار خط تولید دارد.

آسیاب خوراک دام و طیور

در مرحله اول تمام مواد اولیه باید توسط دستگاه آسیاب خوراک دام و طیور خرد شده و به حالت پودری در آید. انواع مختلفی از آسیاب خوراک دام وجود دارد که می‌توانند مکانیزم مختلف و کاربردهای متفاوتی داشته باشند. استفاده از این دستگاه به این منظور است که دورریز مواد اولیه کاهش پیدا کرده و دام و طیور بتوانند به راحتی خورام را مصرف نموده و مواد را جدا نکنند.

یکی از انواع دستگاه‌های آسیابی که در خط تولید خوراک دام مورد استفاده قرار می‌گیرد، دستگاه آسیاب چکشی خوراک دام است که با ضربه زدن به دانه‌ها و سایر مواد اولیه به وسیله چکش‌های خود، آن‌ها را خرد می‌کنند. آسیاب چکشی یکی از محبوب ترین محصولات در این زمینه به شمار می رود.

میکسر خوراک دام

میکسر کنسانتره مواد غذایی آسیاب شده را با یکدیگر ترکیب کرده و از تمام مواد خام با فرمولاسیون مورد نظر، یک ترکیب همگن ایجاد می‌کند تا برای پلت شدن وارد دستگاه پلت شود. این روش باعث می‌شود که در هر دوره تغذیه، حیوانات بتوانند یک مخلوط متعادل از مواد مغذی را مصرف نموده و  بدن آن‌ها تمام مواد مورد نیاز برای پرورش یافتن را دریافت می‌کند. در این دستگاه می‌توان از انواع مواد جامد و مایع مختلف برای میکس شدن استفاده نمود.

دستگاه میکسر خوراک دام در دو نوع افقی و عمودی وجود دارد و می‌توان از آن علاوه بر صنعت تهیه خوراک دام، از آن برای صنایع غذایی و دارویی نیز استفاده می‌شود.

دستگاه کاندیشنر خوراک دام

دستگاه کاندیشنر خوراک دام یکی از تجهیزات مهم در خط تولید خوراک پلت است که بین میکسر و دستگاه پلت قرار می‌گیرد. در این دستگاه، مواد اولیه با بخار و رطوبت کنترل‌شده ترکیب می‌شوند تا برای فرآیند پلت‌سازی آماده شوند. این مرحله باعث نرم شدن مواد، توزیع یکنواخت رطوبت و افزایش کیفیت خوراک تولیدی می‌شود.

استفاده از کاندیشنر علاوه بر بهبود کیفیت و دوام پلت، فشار واردشده به دستگاه پلت را نیز کاهش می‌دهد و موجب افزایش راندمان تولید و کاهش استهلاک قطعاتی مانند دای و رولر می‌شود. به همین دلیل، در بسیاری از خطوط تولید صنعتی خوراک دام و طیور، کاندیشنر به عنوان یکی از تجهیزات اصلی پیش از دستگاه پلت مورد استفاده قرار می‌گیرد.

دستگاه پلت یا دستگاه اکسترودر

پس از آماده‌ سازی مواد اولیه در مراحل آسیاب، اختلاط و کاندیشنینگ، نوبت به شکل‌ دهی خوراک می‌رسد. در این مرحله، بسته به نوع محصول نهایی، از دستگاه پلت یا دستگاه اکسترودر استفاده می‌شود.

در خطوط تولید خوراک دام و طیور، معمولاً دستگاه پلت به‌کار گرفته می‌شود. این دستگاه با استفاده از قطعاتی مانند دای و رولر، مواد اولیه را تحت فشار از سوراخ‌های دای عبور داده و به پلت‌هایی با اندازه و قطر مشخص تبدیل می‌کند. تولید پلت موجب کاهش هدررفت خوراک، افزایش سهولت مصرف و حمل‌ونقل و توزیع یکنواخت‌تر مواد مغذی در جیره غذایی دام و طیور می‌شود.

در مقابل، در خطوط تولید خوراک آبزیان، غذای حیوانات خانگی و برخی خوراک‌های تخصصی، از دستگاه اکسترودر استفاده می‌شود. این دستگاه با ترکیب فشار، دمای بالا و رطوبت کنترل‌شده، ساختار مواد اولیه را تغییر داده و محصولی با قابلیت هضم بالاتر و ویژگی‌هایی مانند شناوری یا غوطه‌وری در آب تولید می‌کند؛ ویژگی‌هایی که برای بسیاری از خوراک‌های آبزیان ضروری است.

به طور کلی، انتخاب بین دستگاه پلت و دستگاه اکسترودر به نوع خوراک، ویژگی‌های مورد انتظار محصول نهایی، ظرفیت تولید و نیازهای خط تولید بستگی دارد. به همین دلیل، پیش از طراحی یا خرید تجهیزات، باید کاربرد هر یک از این دستگاه‌ها متناسب با محصول نهایی بررسی شود.

کولر خوراک دام

پلت‌هایی که از دستگاه پلت خارج می‌شوند، به دلیل قرار گرفتن در معرض بخار آب هنگام فشرده‌سازی، دمای بالایی دارند. برای جلوگیری از خراب شدن و بروز مشکل در پلت‌های تولید شده، باید دمای آن کاهش پیدا کند که برای این کار از کولر خوراک دام استفاده می‌شود. این دستگاه از روش خنک کردن تبخیری استفاده می‌کند؛ به این صورت که آب پلت‌ها را تبخیر می‌کند تا با کاهش رطوبت، دمای آن‌ها نیز کاهش پیدا کند.

دستگاه سرند خوراک دام

پس از خروج پلت‌ها از کولر، محصول وارد دستگاه سرند خوراک دام می‌شود. وظیفه این دستگاه، جداسازی پلت‌های استاندارد از خاکه، ذرات ریز و پلت‌های شکسته است تا تنها محصولی با کیفیت یکنواخت برای بسته‌بندی ارسال شود. ذرات جداشده معمولاً دوباره به ابتدای فرآیند پلت‌سازی بازگردانده می‌شوند و همین موضوع باعث کاهش ضایعات مواد اولیه و افزایش بهره‌ وری خط تولید می‌شود.

استفاده از سرند در خطوط تولید صنعتی، علاوه بر بهبود ظاهر و کیفیت خوراک، به حفظ یکنواختی اندازه پلت‌ها نیز کمک می‌کند. این موضوع در حمل‌ و نقل، نگهداری و مصرف خوراک اهمیت زیادی دارد، زیرا وجود مقدار زیاد خاکه می‌تواند موجب کاهش کیفیت محصول، افزایش گردوغبار و هدررفت خوراک شود. به همین دلیل، سرند یکی از تجهیزات تکمیلی اما بسیار مهم در خطوط تولید خوراک دام و طیور به شمار می‌رود.

کیسه پرکن خوراک دام

پس از عبور پلت‌ها از مراحل خنک‌ کاری و سرند، محصول نهایی برای بسته‌ بندی آماده می‌شود. در این مرحله از دستگاه کیسه‌ پرکن خوراک دام استفاده می‌شود تا خوراک با وزن مشخص و دقت بالا داخل کیسه‌های بسته‌بندی تخلیه شود. این دستگاه با بهره‌گیری از سیستم توزین، امکان بسته‌ بندی یکنواخت محصول را فراهم کرده و خطاهای ناشی از توزین دستی را به حداقل می‌رساند.

دستگاه‌های کیسه‌ پرکن بسته به ظرفیت خط تولید و نیاز واحدهای صنعتی، قابلیت بسته‌بندی در اوزان مختلف را دارند و معمولاً به سیستم‌های توزین دیجیتال، دوخت کیسه و نوار نقاله خروجی مجهز می‌شوند. استفاده از این تجهیزات علاوه بر افزایش سرعت بسته‌ بندی، موجب کاهش هدررفت محصول، بهبود کیفیت بسته‌ بندی و آماده‌ سازی سریع‌تر خوراک برای انبارش، حمل‌ و نقل و عرضه به بازار می‌شود.

نکات مهم در انتخاب ماشین‌ آلات خط تولید خوراک دام و طیور

انتخاب ماشین‌ آلات خط تولید خوراک دام و طیور تنها به ظرفیت تولید یا قیمت دستگاه محدود نمی‌شود. در بسیاری از واحدهای تولیدی، مشکلاتی مانند کاهش راندمان، افزایش مصرف انرژی یا استهلاک زودهنگام تجهیزات، ناشی از ناهماهنگی میان دستگاه‌های خط تولید است. به همین دلیل، هنگام خرید تجهیزات باید کل فرآیند تولید به‌صورت یکپارچه بررسی شود، نه اینکه هر دستگاه به‌ صورت مستقل انتخاب گردد.

• ظرفیت تمام دستگاه‌ها باید با یکدیگر هماهنگ باشد. اگر ظرفیت آسیاب از دستگاه پلت بیشتر باشد یا میکسر نتواند مواد مورد نیاز دستگاه پلت را تأمین کند، بخشی از خط تولید دائماً متوقف می‌شود و راندمان واقعی خط کاهش پیدا می‌کند.
• نوع خوراک، نوع ماشین‌آلات را مشخص می‌کند. تجهیزات مورد نیاز برای تولید خوراک دام، طیور، آبزیان یا غذای حیوانات خانگی یکسان نیستند. به‌عنوان مثال، در بسیاری از خطوط تولید خوراک آبزیان از اکسترودر استفاده می‌ شود، در حالی که برای خوراک دام و طیور معمولاً دستگاه پلت انتخاب مناسب‌ تری است.
• کیفیت قطعات مصرفی اهمیت زیادی دارد. قطعاتی مانند دای، رولر، چکش آسیاب، توری سرند و مارپیچ اسکرو از قطعاتی هستند که بیشترین استهلاک را دارند. استفاده از قطعات باکیفیت و امکان تأمین سریع آن‌ها، هزینه‌های تعمیر و توقف خط تولید را به میزان قابل توجهی کاهش می‌دهد.
• چیدمان صحیح ماشین‌ آلات را دست کم نگیرید. طراحی مناسب مسیر انتقال مواد، محل قرارگیری دستگاه‌ها و فضای دسترسی برای سرویس و تعمیرات، علاوه بر افزایش ایمنی، باعث کاهش زمان توقف خط و سهولت نگهداری تجهیزات می‌شود.
• قابلیت توسعه خط تولید را در نظر بگیرید. بسیاری از واحدهای تولیدی پس از مدتی ظرفیت خود را افزایش می‌دهند. اگر از ابتدا امکان اضافه کردن تجهیزات جدید یا ارتقای ظرفیت دستگاه‌ها پیش‌بینی شود، هزینه توسعه خط تولید در آینده به‌مراتب کمتر خواهد بود.

در عمل، موفقیت یک خط تولید بیش از آنکه به کیفیت یک دستگاه وابسته باشد، به هماهنگی تمام تجهیزات با یکدیگر بستگی دارد. طراحی صحیح خط، انتخاب ماشین‌آلات متناسب با نوع خوراک و استفاده از تجهیزات هم‌ظرفیت، مهم‌ترین عواملی هستند که کیفیت محصول نهایی و بهره‌وری تولید را تضمین می‌کنند.

از کجا می‌توان ماشین‌ آلات مورد نیاز خط تولید خوراک دام و طیور را تهیه کرد؟

انتخاب ماشین‌ آلات مناسب برای خط تولید خوراک دام و طیور، نقش مهمی در کیفیت خوراک، ظرفیت تولید، مصرف انرژی و هزینه‌های نگهداری تجهیزات دارد. به همین دلیل، پیش از خرید تجهیزات، باید نوع خوراک، ظرفیت مورد نیاز و فضای نصب خط تولید به‌دقت بررسی شود تا دستگاه‌ها متناسب با نیاز واحد تولیدی انتخاب شوند.

اگر قصد راه‌ اندازی یا توسعه خط تولید خوراک دام و طیور را دارید، کارشناسان ایران صنعت می‌توانند با بررسی نیاز واحد تولیدی، در انتخاب تجهیزات مناسب و طراحی خط تولید به شما مشاوره دهند. همچنین امکان تأمین ماشین‌ آلات مورد نیاز از جمله آسیاب، میکسر، کاندیشنر، دستگاه پلت، اکسترودر، کولر، سرند و کیسه‌پرکن از طریق ایران صنعت فراهم است.

مطالب مرتبط:

تجهیزات مورد نیاز برای راه اندازی مرغداری

عوامل موثر بر کیفیت خوراک دام